Lưu Nam Anh
Trong thời gian gần đây, hẳn không ai không biết đến sự khủng hoảng trầm trọng mà các ngân hàng chuyên cho người mua nhà vay tiền tức mortgage lenders đang đối phó do ảnh hưởng dây chuyền của tệ trạng subprime loans, và sự gia tăng ngày càng nhiều của số nhà bị foreclosed tức bị nhà băng “kéo.” Countrywide Financial, nhà băng cho vay tiền mua nhà lớn nhất nước Mỹ, gặp điêu đứng nghiêm trọng và được chính phủ “bơm” vào một số tiền kếch xù là $11.5 tỷ để cứu vãn tình thế nguy ngập trên bờ vực thẳm. Trong khi đó, Capital One Financial, một nhà băng lớn chuyên cho vay về thẻ tín dụng, đã đóng cửa bộ phận cho người mua nhà vay tiền mang tên GreenPoint Mortgage và sa thải 1,900 nhân viên.
Nhà mới do công ty xây dựng Toll Brothers tại Cali. Photo Justin Sullivan/Getty Images
Chính vì thế, hiện nay là thời điểm rất khó khăn cho người bán nhà, và lẩn cho người mua nhà nếu họ không hội đủ những điều kiện về tài chính để mượn tiền nhà băng. Chúng tôi thiết nghĩ hơn bao giờ hết đây là lúc các bạn cần có sự cố vấn của một chuyên viên địa ốc nhiệt thành và nhiều kinh nghiệm, nếu các bạn muốn thành công trong việc mua hoặc bán nhà trong thời điểm điên cuồng này.
Khi các bạn đọc đến bài viết này, nếu không có gì trắc trở vào giờ phút cuối với nhà băng, khách hàng mua nhà tại khu North Valley của chúng tôi đã đóng escrow được một ngày rồi. Chúng tôi đã viết về trường hợp của khách hàng này trong những bài viết trước. Tuy nhiên, nhận thấy rằng chúng ta có thể rút tỉa một số kinh nghiệm quý báu từ việc bán và mua nhà của cặp vợ chồng dễ thương này, chúng tôi muốn trở lại – lần cuối – để đưa ra một số nhận xét. Thứ nhất, đây là một thí dụ điển hình của cái mà người Mỹ thường gọi là “moving up.” Từ sở hữu một townhouse tại North Valley thuộc zip code 95133, cặp vợ chồng này đã bán căn này với một tiền lời đáng kể và chợp thời cơ để “move up” lên single-family house cũng tại North Valley thuộc zip code 95132. Nhận xét thứ hai, cặp vợ chồng này biết họ muốn gì, và biết khả năng tài chánh họ đến mức nào. Điều này nghe qua rất đơn giản, nhưng thật sự rất quan trọng trong sự thành công của việc mua nhà. Khi bạn biết bạn muốn gì, tức là khi bạn biết chính xác nhà sắp mua sẽ như thế nào, tại khu nào và giá khoảng bao nhiêu, bạn đã thành công được 50% trong việc mua nhà. Phần 50% còn lại tùy thuộc vào việc có nhà thích hợp với những tiêu chuẩn của bạn được bán trên thị trường hay không; sự nhanh lẹ và nhạy bén của chuyên viên địa ốc cho bạn những lời khuyên chính xác để giúp bạn chụp lấy cơ hội, cùng khả năng thương lượng, làm hợp đồng sao cho có lợi cho bạn; và cuối cùng khả năng của người loan officer giúp bạn mượn được nợ với mức lời thấp nhất trong hoàn cảnh tài chính của bạn. Như thế, các bạn thấy rằng sự quyết định đúng “cần mua gì” ngay từ lúc đầu, cùng với sự bền chí là hai yếu tố quan trọng đưa đến thành công. Cặp vợ chồng khách hàng của chúng tôi đã cư ngụ tại vùng North Valley trong nhiều năm. Khi hai con của con bắt đầu đi học, họ muốn con họ được học những trường tốt nhất trong vùng. Chính vì thế, họ quyết định bán townhouse mà họ đang ở, và mua một single-family house trong khu của zip code 95132 để con họ có thể đi học 3 trường tốt nhất của North Valley là Ruskin Elementary, Sierramont Middle và Piedmont Hills High.
Một căn nhà tại zip code 95132. Tường Linh/Việt Tribune
Điều này vừa có lợi trước mắt cho con cái, vừa có lợi cho tương lai về sau này khi bán nhà, vì nhà tại địa điểm tốt thì giá lúc nào cũng tăng. Với khả năng tài chánh mua nhà khoảng $700,000, họ chấp nhận với nhà nhiều tuổi và điều kiện không được hoàn hảo. Một điều hay là họ không “move up” hàng ngang bằng cách mua một townhouse mới cất, sang trọng tại vùng South Bay với đầy đủ tiện nghi; hay “move up”... “hàng xéo” bằng cách mua một single-family house mới cất, sang trọng và vừa túi tiền chẳng hạn tại quận San Joaquin, nhưng lại xa chỗ làm và gia đình, bạn bè đến 2 giờ lái xe. Trái lại, họ khôn ngoan “move up” hàng thẳng đứng (làm tôi méo mó nghề nghiệp nhớ đến phim “Mùa Hè Chiều Thẳng Đứng” của đạo diễn Trần Anh Hùng), vừa có được địa điểm tốt, vừa tiết kiệm được thì giờ và tiền xăng không phải lái xe xa xôi. Dĩ nhiên, căn nhà single-family của họ không có những điều kiện tiện nghi và sang trọng mà họ “muốn,” nhưng họ biết “liệu cơm gắp mắm,” và họ biết chụp lấy ngay cơ hội “cờ trong tay phải phất,” khi họ theo đuổi căn nhà mà họ “cần” và hợp với những tiêu chuẩn của họ cho đến cùng.
Trong quá trình mua nhà, chúng tôi đã đến xem một căn nhà cũng thuộc zip code 95132, và đạt được những tiêu chuẩn mà họ đề ra. Điều duy nhất đã khiến họ không gửi offer cho người bán là nhà này có hồ bơi nằm ngay tại cửa bước ra sân sau. Nhà này nằm trên thị trường đã trên 2 tháng, và người bán đã xuống giá dài dài hơn $30,000 mà vẫn chưa bán được. Chúng tôi chợt nghĩ nếu tôi là listing agent của căn nhà này, tôi sẽ khuyên người chủ đừng bán nữa, mà hãy bỏ tiền ra lấp lại hồ bơi, làm lại landscaping cho sân sau, rồi sau đó list bán trong đầu năm tới với gía cao hơn, bù đắp lại những phí tổn sửa chửa.
Nói tóm lại, tuy thời điểm hiện nay có rất nhiều giao động trong vấn đề mượn nợ và mức tiền lời khiến thị trường địa ốc bị chao đao rất nặng nề, các bạn vẫn có thể thành công trong việc mua và bán nhà nếu bạn biết tìm một chuyên viên địa ốc năng nổ, nhiều kinh nghiệm, và thành thật. Tốt nhất, bạn nên hỏi thăm bạn bè và những người thân trong gia đình để họ giới thiệu chuyên viên địa ốc nào mà họ đã từng làm việc qua và hài lòng với cung cách phục vụ.